Liên Từ là Gì
Liên từ (conjunction) là từ dùng để nối. And, but, or nối hai thứ ngang hàng nhau — hai từ, hai cụm từ, hoặc hai câu trọn vẹn. Because và so nối theo kiểu khác: chúng gắn một lý do với một kết quả.
Tiếng Việt nối bằng một cặp: Vì trời mưa nên tôi ở nhà. Tiếng Anh chỉ dùng because hoặc so, không bao giờ cả hai.
| TIẾNG VIỆT | TIẾNG ANH | |
|---|---|---|
| Vì… nên… | Vì trời mưa nên tôi ở nhà. | Because it is raining, I stay at home. / It is raining, so I stay at home. |
| Nhưng | Tôi thích trà nhưng không thích cà phê. | I like tea but I don't like coffee. — giống nhau |
| Không… và… | Tôi không uống trà và cà phê. | I don't drink tea or coffee. — khác nhau |
NỐI NGANG HÀNGand · but · or
Cả hai vế đều đúng, và and gộp chúng vào một câu.
I speak English and a little French.
Tôi nói tiếng Anh và một chút tiếng Pháp.
NÊU LÝ DObecause
I stay at home because it is raining.
Tôi ở nhà vì trời mưa. Sau because là cả một câu: it is raining.
Khác biệt này quan trọng ngay từ câu đầu tiên bạn viết. Sau and, but, or đặt gì cũng được, miễn cùng loại với phần đứng trước. Sau because thì phải có chủ ngữ và động từ, lần nào cũng vậy.
THỬ NGAY
- Câu 1
"I like tea I don't like coffee."
- Câu 2
"I stay at home I am sick."
Công thức
AND / BUT / OR
Aand / but / orB
tea and coffee · small but comfortable · now or later
A và B phải cùng loại: từ với từ, cụm với cụm, câu với câu.
BECAUSE
kết quảbecauseSV
I stay at home because I am tired.
Because mở ra một mệnh đề, nên sau nó bắt buộc có chủ ngữ và động từ.
SO
lý dosokết quả
I am tired, so I go to bed early.
So nối ngược chiều với because: lý do đứng trước, kết quả đứng sau.
Because I am tired — có đủ chủ ngữ và động từ. Dạng because of + danh từ (because of the rain) học ở A2.
THỬ NGAY
- Câu 1
"Would you like tea coffee?"
- Câu 2
"My sister likes music I like sport."
- Câu 3
"It is late, I go home."
- Câu 4
"Because I am tired, to bed early."
Sử dụng khi nào
Bổ sung
I want bread and milk.
And đặt hai thứ cùng loại cạnh nhau, giữa chúng không cần gì ngoài chính từ đó.
Dấu hiệu: and · cả … và · thêm một thứ nữa
Đối lập
The room is small but comfortable.
But báo trước cho người nghe rằng vế sau sẽ quay ngược lại vế trước.
Dấu hiệu: but · nhưng · trái với dự đoán
Lựa chọn
We can walk or take a taxi.
Or đưa ra các lựa chọn — và sau câu phủ định, or thay chỗ của and: I don't drink tea or coffee.
Dấu hiệu: or · hoặc · sau câu phủ định
Nêu lý do
I am happy because you are here.
Because trả lời câu hỏi Why? và sau nó là một câu đầy đủ.
Dấu hiệu: because · vì · Why …? · because + S + V
Khi vế lý do lên trước thì sau nó có dấu phẩy: Because it is raining, I stay at home. Khi nó đứng sau thì không: I stay at home because it is raining.
Bốn từ, một bảng tra
| NỐI NGANG HÀNG | NỐI LÝ DO VỚI KẾT QUẢ | |
|---|---|---|
| Thêm | and — I have a cat and a dog. | — |
| Ngược lại | but — The room is small but clean. | — |
| Chọn một | or — Tea or coffee? | — |
| Lý do trước | — | because — I stay at home because it is raining. |
| Kết quả sau | — | so — It is raining, so I stay at home. |
Hai dòng cuối nói cùng một điều theo hai chiều, và chỉ được chọn một chiều cho mỗi câu.
Lỗi thường gặp
Sai:Because it is raining, so we stay at home.
Đúng:Because it is raining, we stay at home.
Một mối nối, một liên từ. Giữ because, hoặc bỏ because và giữ so ở vế sau.
Sai:I don't like tea and coffee.
Đúng:I don't like tea or coffee.
Sau câu phủ định, or mới phủ nhận cả hai thứ; and chỉ phủ nhận việc dùng cả cặp.
Sai:I like coffee and I don't like tea.
Đúng:I like coffee but I don't like tea.
Vế sau đi ngược lại vế trước nên phải là but. Người Việt hay dùng and cho mọi mối nối, vì chữ “và” trong tiếng Việt gánh được nhiều việc hơn.
Sai:Do you want tea and coffee?
Đúng:Do you want tea or coffee?
Câu hỏi này chờ người kia chọn một, nên dùng or. Hỏi bằng and là hỏi họ có muốn cả hai cùng lúc không.
Sai:She is tired because the long trip.
Đúng:She is tired because the trip is long.
Sau because phải là cả một câu, có chủ ngữ và động từ. Dạng because of + danh từ học ở A2.
Thử nhanh · 6 câu
Chọn liên từ đúng:
I have a cat and a dog.
- A. and — Đúng
- B. but
- C. or
Đáp án: A. and
Hai vế cùng đúng và cùng loại, nên and gộp chúng lại. But dùng khi vế sau đi ngược vế trước, còn or khi chỉ chọn một trong hai.
Chọn liên từ đúng:
The room is small but clean.
- A. but — Đúng
- B. and
- C. or
Đáp án: A. but
Nhỏ thường bị coi là điểm trừ, sạch là điểm cộng, nên câu cần but để báo trước cho người nghe. Người Việt hay dùng and cho mọi mối nối, và đây là chỗ nó nghe lạc nhất.
Chọn liên từ đúng:
Do you go to school by bus or by bike?
- A. or — Đúng
- B. and
Đáp án: A. or
Câu hỏi này chờ đúng một câu trả lời, nên dùng or. Hỏi "by bus and by bike?" là hỏi người ta có đi bằng cả hai cùng lúc không.
Chọn liên từ đúng:
I don't eat meat or fish.
- A. or — Đúng
- B. and
Đáp án: A. or
"I don't eat meat and fish" nghe như bạn chỉ từ chối ăn hai thứ cùng lúc. Muốn phủ nhận cả hai thì dùng or — dù tiếng Việt vẫn nói "không ăn thịt và cá".
Chọn liên từ đúng:
I don't go out because it is raining.
- A. because — Đúng
- B. so
- C. but
Đáp án: A. because
"It is raining" có đủ chủ ngữ và động từ, và nó là lý do, nên because là từ nối đúng. So thì nối theo chiều ngược lại: nguyên nhân trước, kết quả sau.
Chọn cách viết đúng:
Because it is late, I go home.
- A. I go — Đúng
- B. so I go
- C. and I go
Đáp án: A. I go
Tiếng Việt nối bằng một cặp: "Vì… nên…". Tiếng Anh chỉ dùng because hoặc so, không bao giờ cả hai. Đã có because ở đầu thì vế sau đứng trơn.
Kiểm tra xem bạn đã thực sự hiểu bài chưa.
Bắt đầu quiz · 12 câu